Арзан үй-жайлар: олар кимлер ҳәм қандай тийкарларға көре бериледи?

Мәмлекетимизде соңғы жылларда халықтың кең қатламының заманагөй ҳәм пайызлы үйлерден пайдаланыў дәрежесин жоқарылатыў,жер ресурсларынан ақылға муўапық пайдаланыўын тәмийнлеў сондай-ақ, аўыллық жерлерде жеке тәртиптеги үй-жай қурылысын және де раўажландырыўға бағдарланған ис-иләжлар әмелге асырылып келинбекте. Бул бағдарда Өзбекистан Республикасы Президентиның «2017 — 2021-жылларда аўыллық жерлерде жаңаланған үлгили жойбарлар бойынша арзан үй-жайлар қурыў дәстүри ҳаққында»ғы 2016- жыл 21-октябрдеги ПҚ-2639-санлы қарарының қабыл етилиўи де айырықша әҳмийетке ийе болды.        

Дәстүрге муўапық, аўыллық жерлерде баҳа параметрлери ҳәм қолайлықларына көре жеке тәртиптеги үй-жайлар үлгилериниң үш ең арзан түрлерин қосымша тийкарында тиклеў нәзерде тутылған.

Биринши түри бойыншахожалық имәратлары ҳәм ҳәялилерине ийе үш яки төрт қабатлы квартираларты қурыў нәзерде тутылған. Бул үйлердиң улыўмалық майданы 42,4 квадрат метр ҳәм баҳасы шама менен 72,5 миллион сум, хожалық имәратларын есапқа алған ҳалда 85,0 миллион сум болған еки ханалы квартираларды, майданы 52,4 квадрат метр ҳәм шама менен баҳасы 88,5 миллион сум, хожалық имәратларын есапқа алған ҳалда 100,7 миллион сум болған үш ханалы квартираларды қурыў режелестирилген.          

Екинши түрине муўапық халық тығыз жайласқан районларды 2 сотих жер участкасында  бир қабатлы еки ҳәм үш ханалы арзан үйлерди қурыў режелестирилмекте. Бундай еки қабатлы үйлердиң улыўма майданы 53,0 квадрат метр ҳәм баҳасы шама менен 93,8 миллион сум, хожалық имәратларын есапқа алған ҳалда 101,5 милион сум болады. Ал үш ханалы үйлердиң улыўма майданы 63,5 квадрат метр ҳәм баҳасы шама менен 111,0 миллион сум, хожалық имәратлары менен 118,7 миллион сум болады. Үйлердиң ҳәўлисинде хожалық имәратларын қурыў нәзерде тутылған.       

Үшинши түри 4 сотих майдандағы жер участкасында улыўма майданы 115,0 квадрат метр болған бирден бир блокқа бирлестирилген еки қабатлы төрт ханалы үйлер қурыў режелестирлген. Бунда көрсетип өтилген үйлердиң баҳасы шама менен 162,0 миллион сумды, хожалық имәратлары есапқа алынған ҳалда 181,8 миллионды қурайды.

2009-жылда қабыл етилген Аўыллық жерлерде үлгили жойбарлар бойынша жеке тәртиптеги үй-жайлар қурыў дәстүри шеңберинде үй қурыўшының дәслепки төлеми 25 пайызды қураған болса, жаңа Дәстүр бойынша усы төлем биринши ҳәм екинши түрдеги үйлер ушын 15 пайызды қурайды.

Дәстүрде 2017-жылда үлгили жойбарлардың анық түрлери бойынша аўыллық жерлерде улыўмалық қәржыландырыў көлеми 2 121,5 миллиарт сум болған 15,0  мың арзан, заманагөй ҳәм қолайлы жаңа үй-жайларды, усыған тийкар  биринши түри бойынша – 4 608, екинши түр бойынша – 3 739, үшинши түр бойынша – 3 672  үйлерди ҳәмде 0,06 гектар майданда 3,4 ҳәм 5 ханалы 2 981 бир қабатлы үйлердиң қурылыўы нәзерде тутылған.

Арзан үй-жайды алыў ушын пуқаралардан талап етилетуғын керекли ҳүжжетлер төмендегише:

           -  пуқаралардың өзин өзи басқарыў уйымының усынысы;

           - талабанның  паспорты нусқасы;

           - жасаў орнынан шаңарақ қурамы ҳаққында мағлыўматнама;

            - талабанның финанслық жағдайын тастықлаўшы ҳүжжетлер;

            - Мийнет дәсптершесиниң нусқасы;

- дәслепки төлем төлем төленгенлиги ҳаққында мағлыўматнама ҳәм «Қишлоқ қурилиш инвест» инжиниринг компаниясы ЖШЖ филиалы  менен дүзилген дәслепки  шәртнама нусқасы.

Арзаны көрип шығыўда пуқаралардың өзин өзи басқарыў уйымы тәрепинен төмендеги тийкарлар есапқа алынады:

а) арза бериўшиде мүлк ҳуқықы менен жасаў орнының жоқлығы ҳәм жасаў орнында ижәра шәртлеринде якм жасаў ушын жарамсыз орында жасаўы;

б) басқа шаңарақ яки шаңарақлар менен бир үйде (бир квартирада) жасаўы;

в) көп балалы;

г) шаңарақтың кем тәмийнленгенлиги;

д) бир яки оннан көп бала ата-аналардан бири (толық болмаған шаңарақ) тәрепинен тәрбияланыўы ҳәм бағылыўы;

е) арза бериўшиниң шаңарақ ағзалары арасында аўыр кеселликлерден азап шегиўши ҳәм Өзбекистан Республикасы Денсаўлықты сақлаў министрлиги тәрепинен тастықланған дизиминге муўапық өз алдына ханада жасаўға мүтәж болған шахслардың бар екенлиги;

ж) арза бериўшиниң шаңарақ ағзалары арасында биринши топар майыбының бар екенлиги;

з) үй-жай майданының нызам ҳүжжетлеринде нәзерде тутылған үй-жай майданының социаллық нормасына муўапық емеслиги.

 

Ислам Узакбергенов

 

Бөлимлер