Өзбекистан Қаҳарманы, сенатор Ғ.Хожаниязов оқыўшылар менен ушырасты

Быйылғы «Халық пенен пикирлесиў ҳәм инсан мәплери жылы»нда белгили илимпазлар менен барлық оқыў орынларында ушырасыўлар өткерилиў жақсы дәстүрге айланбақта. Буннан гөзленген тийкарғы мақсет — илим ғайраткерлериниң өмир жолы, дөретиўшилиги менен жасларды жақыннан таныстырыў арқалы олардың илимге деген қызығыўшылығын арттырыўдан ибарат. Жақында республикалық 10-санлы көзи әззи ҳәм шала көриўши балалар ушын қәнигелестирилген мәмлекетлик мектеп-интернатында Өзбекистан Қаҳарманы, сенатор Ғ.Хожаниязов  оқыўшылар менен ушырасты.

Оның мийнетлери тек Өзбекистан көлеминде емес, ал, раўажланған еллерде де тилге алынып, үлкен қызығыўшылық пенен талқыланбақта. Ғайратдин Хожанизов Өзбекистан Республикасы Илимлер академиясы Қарақалпақстан бөлими, Қарақалпақстан гуманитар илимлер илимий-изертлеў институтының археология бөлими баслығы, бир неше илимий монографиялар ҳәм илимий публицистикалық мийнетлердиң авторы. Олар Тәжикстан, Қырғызстан, Түркменстан, Россия, Франция, Англия ҳәм Австралия мәмлекетлериниң басылымларында да жәрияланған. Ушырасыўда интернат оқыўшылары кеше мийманына өзлериниң қызықтырған сораўларын берип, жуўаплар алды.

Археологиялық қазылма жумыслары ишинде табылған қандай тарийхый буйымлар ең өзгешеси есапланады!

Археологиялық экспедициялар нәтийжесинде көплеген экспонатлар табылды, усылар ишинде 1972-жылы Тахта­көпир районынан 17 км қашықлықта жайласқан Қорғаншы қалада археологиялық қазылма жумыслары ўақтында Кердер мәдениятына тийисли «Умай-ана» қудайының мүсини, 1984-жылы Хийўа қаласының жасын анықлаў бойынша археологиялық қазыў пайытында Әмир Темур дәўирине тийисли 300ге шамалас клад (теңгелер) табылыўы, 90-жыллардың ақырында Ақшахан қаласынан дәслепки реңли сүўретлердиң ашылыўлары айрықша әҳмийетке ийе.

Археологиялық қазыл­ма жумысларынан табылған экспонатлар қайсы жерде сақланады! Археология музейи өз алдына ашылған ба!

Археологларымыз тәрепинен табылған экспонатлар Өзбекистан Республикасы Илимлер академиясы Қарақалпақстан бөлиминиң археология қорында да, сондай-ақ, И.В.Савицкий атындағы Қарақалпақ мәмлекетлик көркем өнер музейинде, Қарақалпақ мәмлекетлик үлкетаныў музейинде сақланады. Жақында Өзбекистан Республикасы Илимлер Академиясының Қарақалпақ гуманитар илимлер илимий-изертлеў институтының жанында археология музейи шөлкем­лестирилди. Музейимизде Қарақалпақстан аймағында ғәрезсизлик жылларында табылған баҳалы экспонатлар орын алған. Беруний районында жайласқан, Ақшахан қаласында дийўалға салынған реңли сүўретлер, Кердер мәдениятына тийисли ҳәр қыйлы ыдыслар, ҳаял-қызлардың безениў буйымлары, полеолит, мезолит, неолит дәўирине тийисли экспонатлар ең айрықшалары десек болады.

Археолог илимпаз бенен тарийхшы илимпаз ортасындағы өзгешеликлер қандай!

Тарийхшы алымлар тарийхымызды тийкарынан архивлик жазба дереклер тийкарында изертлеўлер алып барса, археологлар қазыў жумыслары арқалы ашылған материаллық мәдений дереклер тийкарында үйренеди.

ХХ8 әсир археологиялық ашылыўлар ҳаққында айтып бер­сеңиз!

Ғәрезсизлик дәўиринен ке­йин археология тараўында дала ҳәм лаборатория изертлениў жумысларында шет елли кәсиплеслер менен ислесиў, пикир алмасыў мүмкиншилигине ийе болыў менен бирге жаңа технологиялар менен тәмийинленди. Илимпазлардың илимий монографиялары, мақалалары Европа мәмлекетлеринде баспадан шыға баслады. Бул болса ­ илим пәнниң және де раўажланыўына ҳәм де жоқары шыңларға көтерилиўине бағдарланған илажлардың бири.

Ушырасыў қызғын сораў-жуўаплар менен даўам етти ҳәм мектеп оқыўшылары археология илимине болған қызығыўшылығын билдирди.

З.ҚАНИЯЗОВА,

Республикалық 10-санлы көзи әззи ҳәм шала көриўши балалар ушын қәнигелестирилген мәмлекетлик мектеп-интернатының тарийх пәни муғаллими.

Диққат, диққат!  KRuz.uz сайтини ижтимоий тармоқларда кузатиб боринг

Бөлимлер