Өзбекстан Қаҳарманы Ғайратдин Хожаниязовқа ҚMУ «Ҳүрметли профессоры» атағы берилди

21-сентябрь күни университеттиң мәденият сарайында Археология илиминиң раўажланыўына өзиниң салмақлы үлесин қосып киятырған белгили илимпаз, Өзбекстан Республикасы Илимлер Академиясы Қарақалпақстан бөлиминиң Қарақалпақ гуманитар илимлер илим-изертлеў институты археология бөлиминиң баслығы, тарийх илимлериниң кандидаты, Өзбекстан Қаҳарманы Ғайратдин Хожаниязовтың туўылғанына 70 жыл толыўы мүнәсибети менен «Арал бойы археологиясын жәҳәнге танытқан илимпаз» атамасында илимий-теориялық конференция болып өтти.

Конференцияны университет ректоры Ахмед Реймов кирис сөз бенен ашты ҳәм алып барды.

 

Ректор А.Реймов археолог-илимпаз, устаз Ғ.Хожаниязовты юбилей сәнеси менен университет жәмәәти атынан қутлықлап, Қарақалпақ мәмлекетлик университети «Ҳүрметли профессоры» атағы ҳәмде арнаўлы түрде таярланған естелик саўғаларын салтанатлы жағдайда тапсырды.

Конференцияда илимпаздың шәкирти, тарийх илимлериниң кандидаты, доцент Жолмырза Ҳәкимниязов сөзге шығып, “Пидайы археолог алым” атамасында баянат жасады.

Тарийхшы илимпаз Ж.Ҳәкимниязов өз баянатында атап өткениндей, Археология дүнья көлеминде үлкен тарийхый өтмишке ийе болған, өзиниң пайда болыў ҳәм раўажланыў жолын басып өткен социал-гуманитар илим бағдарының бир тараўы. Бул тараўда устаздың илимий искерлиги көп қырлы болып, ўатанымыздың тарийхы ҳәм мәдениятына тийисли көплеген салаларды қамтып алған. Қарақалпақстандағы антик дәўир ҳәм орта әсирге тийисли материаллық мәдениятты, археологиялық объетлеринде Европа, Россия, Австралия ҳәм Америкалы қәнигелер-археологлар, антропологлар менен биргеликте турақлы ҳәм станционар изертлеў жумысларын алып бармақта. Оның пидайылығы нәтийжесинде Кубла Арал бойы археологиясы ҳәм Хорезм ўәлаяты аймағы объектлери яғный, “Ақ шүңгил”, “Дәўкескен”, “Миздахкан” комплекси, Қусхана, Әзизлер баба, Порлы таў ҳәм Қран таў сыяқлы бир неше естеликлер ашылды.  Соңғы жигирма жылғы шамалас ўақыт даўамында үлкемизде “Қарақалпақстан-Австралия” халықаралық археологиялық экспедициясының тийкарғы орынлаўшыларынан бири есапланады. Өзиниң илимий искерлиги даўамында Қубла-Қарақалпақ, Арқа-Қарақалпақ, Миздакхан сыяқлы көплеген археологиялық экспедицияларды шөлкемлестирип, изертлеўлер алып барды. Археологиялық изертлеўлери нәтийжесинде илимпаз тәрепинен бурын илимде белгисиз болған  естеликлер, минаралар, мавзолейлер, әййемги зартуштийлердиң, сондай-ақ, қарақалпақлардың XVII-XIX әсирлерге тийисли мазарстанлары ашылды.

 

Өзиниң илимий изертлеўлери арқалы илимде биринши рет  әййемги Хорезм фортификациясын бир системаға түсирди ҳәм оның Орайлық Азиядағы орнын анықлады. Изертлеўлери даўамында халқымыздың ардақлы перзентлери Мурат шайық, Жийен жыраў, Өтеш шайыр, Әжинияз, Ережеп тентек Қулшы улы ҳәм басқалардың қәбирлерин анықлап, оларға естелик белгилер орнатылыўына түртки болды. Археолог илимпаздың мийнетлери ҳүкиметимиз тәрепинен жоқары баҳаланып,  «Өзбекстан ғәрезсизлигиниң 10 жыллығы» көкирек белгиси, «Меҳнат шуҳраты» ордени менен сыйлықланды. 2008-жылы елимиздиң ең жоқары «Өзбекстан Қаҳарманы» атағын алыўға миясар болды. Бүгинги күнде Өзбекстан Республикасы Олий Мажлиси Сенатының ағзасы  сыпатында мәмлекетимиз сиясий турмысында да өзиниң салмақлы пикирлери, басламалары менен белсене қатнаспақта.

Конференцияда Қарақалпақстан Республикасының белгили мәмлекетлик ҳәм жәмийетлик ғайраткери Үббинияз Әширбеков, Қарақалпақстан халық шайыры Халила Дәўлетназаров ҳәм басқа да көплеген жәмийет алдынғылары, университеттиң профессор-оқытыўшылары сөзге шығып, Ғ.Хожаниязовты юбелей жасы менен қутлықлап, археолог-илимпазға беккем денсаўлық, узақ өмир, Қарақалпақстан археология илим буннан былай да раўажландырыўында күш-жигер тиледи.

Конференцияда шығып сөйлеген мәмлекетлик ҳәм жәмийетлик ғайраткерлер, шайыр ҳәмде жазыўшылар сондай-ақ, профессор-оқытыўшылар илимпаз бенен бирге ислескен дәўирлердеги есте қалған ўақыялар, сәўбетлес, пикирлес болып бир-бирине жол-жоба көрсеткени, оның жаслықта үлкен ықлас пенен баслаған ийгиликли ислери бүгинлигинде өзиниң жоқары нәтийжесин берип атырғаны, бул болса, Қарақалпақстан археология илиминиң дүньяға шығыўына жол ашқанлығын айрықша атап өтти.

Илимий-теориялық конференция жуўмағында юбилей ийеси, Өзбекстан Қаҳарманы Ғ.Хожаниязов сөзге шығып, университет жәмәәти ҳәм конференция мийманлары ҳәмде қатнасыўшыларға өз миннетдаршылығын билдирди.
Илаж шеңберинде Ғ.Хожаниязовтың илимий мийнетлери, китаплары орын алған көргизбе шөлкемлестирилди.

Баспасөз хызмети

Бөлимлер