Шавкат Мирзиёев: "Гейде мен өзим, аграр ирригатор болмағанымда, бәлким шайыр боларма едим, деп ойлап қаламан"

ӨЗБЕКИСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ ПРЕЗИДЕНТЛИГИНЕ ТАЛАБАН ШАВКАТ МИРЗИЁЕВТЫҢ ҚАРАҚАЛПАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ САЙЛАЎШЫЛАРЫ МЕНЕН УШЫРАСЫЎДАҒЫ ШЫҒЫП СӨЙЛЕГЕН СӨЗИ (2-бөлим)


 

Ҳүрметли әнжуман қатнасыўшылары!

Бүгинги ушырасыўымызда әдет болып қалған дәстүрге бола, мен бәринен бурын қарақалпақ халқының бийтәкирар тәбияты, әййемги тарийхы ҳәм бай мәденияты ҳаққында, бул елге тән гөззал инсаныйлық пазыйлетлери туўралы пикирлесиўимиз керек еди. Мениң баянатымда бул мәселе де ҳәр тәреплеме сәўлелендирилген. Бирақ сизлердиң ҳәр бириңиз бул мағлыўматларды маған салыстырғанда ҳәр тәреплеме тереңирек ҳәм кеңирек билиўиңизди есапқа ала отырып, рухсатыңыз бенен, бәринен бурын, мен Қарақалпақстанды биринши мәрте қалай танығанымды, айтыў лазым болса, өзине тән бул әжайып диярды өзим ушын тунғыш мәрте қалай көз алдыма келтиргенимди қысқаша айтып өтпекшимен.

Мениң Қарақалпақстан менен жақыннан танысыўым, анығырақ айтатуғын болсам, қарақалпақ үлкесине меҳир қойып, бир өмир оған ашық болып қалыўым студентлик дәўиримнен басланған еди.

Хабарыңыз болса, мен 1976-1981-жыллары Ташкент ирригация ҳәм аўыл хожалығын механизацияластырыў инженерлери институтында тәлим алғанман. Курсласларымның арасында, улыўма, институтымызда Қарақалпақстаннан келип оқып атыр­ған жигит-қызлар көп еди. Әпиўайы, ҳақ ықласы, илимге, кәсип-өнерге шын ықласы менен умтылатуғын бул жаслар менен бәршемиз жақын дос, жора-жолдас болып кеткен едик.

Усы орында кеўлимдеги бир пикирди айтып өтсем: жаслықта, студентлик дәўирде — сиз еле ҳеш ким болмаған, өз-ара қатнасықлар тек ғана теңлик ҳәм ҳақкеўиллилик тийкарында қурылатуғын дәўирде пайда бол­ған дослық ҳақыйқый дослық саналады. Сол ўақытта арттырған досларыңыз ҳақыйқый ағайинлериңиз болады. Мен усы умытылмас жылларда тапқан қарақалпақ досларымды ҳәзир де еслеп, олар менен мақтанып жүремен.

Институтымызда өткерилетуғын түрли илажларға, байрамларға Қарақалпақстан жаслары жүдә белсене қатнасатуғын еди. Әсиресе, Жиззақ, Сырдәрья ўәлаятларына пахта теримине шыққанымызда, жумыстан ке­йин, кешқурын от әтирапында қарақалпақ қызларымыз, жигитлеримиз Күнхожа, Әжинияз, Бердақ сыяқлы шайырлардың қосықларын оқып, қосық айтып, ойынға түскенинде бәршемиз қайыл қалатуғын едик.

Мен сонда «Бозатаў», «Айдынлар», «Дембермес» деген қарақалпақ халық қосықларын биринши мәрте еситип, өзимди сыйқырланып қалғандай сезингенимди ҳәзир де жақсы еслеймен.

Әсиресе, үлкен көркем өнер шебери, Өзбекистан халық артисти Байрам Матчанов атқарған «Мениң жигит ўақтым, сениң қыз ўақтың» деп басланатуғын қосықты ҳәммемиз шын кеўлимиз бенен тыңлайтуғын, тыңлап ғана қоймастан, оған қосылып айтатуғын едик. Ҳәзир де бул әжайып қосықты еситсем, тек ғана мен емес, бәлким жүдә көпшилигимиз жаслықтың бийтәкирар демлерине қайтқандай боламыз, өзиңизди жасарып,  және      күш-ғайратқа толғандай сезинемиз.

Қарақалпақ әдебиятын да мен әне усы курсласларым арқалы жақыннан танығанман.

Мен көбинесе қарақалпақ досларыма, олардың өзинен еситкен «Айт, сен, Әжинияздың қосықларынан» деп өтиниш ететуғын едим ҳәм олар бул тилегимди орынлайтуғын еди. Сол тәризде мен Жолмырза Аймурзаев, Хожабек Сейтов, Тилеўберген Жумамуратов, Турдымурат Нажимов, Садық Нурымбетов, Аббаз Дабылов, кейин ала «Өзбекистан Қаҳарманы» деген жоқары атаққа миясар болған Ибрайым Юсупов, Төлепберген Қайыпбергенов сыяқлы үлкен шайыр ҳәм жазыўшылардың дөретпелери менен танысып, қарақалпақ халқының үрп-әдет ҳәм қәдириятлары, дәрт ҳәм әрманлары және арзыў-ни­йетлери туўралы бай түсиникке ийе болғанман.

Әне усындай устазлардың изинен барып, бүгинги күнде жемисли дөретиўшилик пенен шуғылланып атырған Өзбекистан ҳәм Қарақалпақстан халық шайырлары ҳәм жазыўшылары Жийенбай Избасқанов, Кеңесбай Каримов, Оразбай Абдирахманов, Гүлистан Аннақлычева, Муратбай Нызанов ҳәм бас­қа да онлаған дөретиўшилердиң шығармаларын имканым барынша бақлап барыўға ҳәрекет етемен.

Гейде мен өзим, аграр ирригатор болмағанымда, бәлким шайыр боларма едим, деп ойлап қаламан. Меннен қандай шайыр шығар еди, буны  билмедим-дә, лекин қосықтың, әдебияттың шын ықласбенти болыў бахты несип еткенинен қуўанышлыман.

Қарақалпақ үлкеси өзиниң дүньяда уқсасы жоқ, бийтәкирар көркем өнери менен бәршемизди тәсийин қалдырып келеди. Бул диярдан жетисип шыққан Айымхан Шамуратова, Жолдасбек Қуттымуратов, Атажан Худайшукуров, Замира Дәўлетмуратова сыяқлы уллы көркем өнер шеберлериниң — Алла олардың бәршесин жарылқасын — естелигин халқымыз ҳеш қашан умытпайды.

Белгили көркем өнер ғайраткерлери — композитор Нәжимаддин Муҳамметдинов ҳәм артист Нәжиматдин Аңсатбаев, Тамара Дошимова, Мияссар Раззақова, Гүлпаршын Сырымбетова, Жалғасбай Султабаев, Мырзагүл Сапаева, Мақсет Хожаниязов, Гүлхатийша Айымбетова, Айгүл Надирова, айрықша талантлы опера қосықшылары Жеңисбек Пиязов ҳәм Элиза Айтниязованы елимизде танымайтуғын адам табылмайды, десем, қәте болмайды. Усы орында сизлер менен бир усыныс туўралы пикирлесип, мәсләҳәтлесип алсақ. Яғный, қарақалпақ үлкесин пүткил дүньяға танытқан әне усындай уллы инсанлардың ҳүрметине Нөкис қаласында көркем бир бағ жаратып, олардың естелигин мәңги­лес­тирсек, мийрасын хал­қымыз, әсиресе, жасларымыз арасында кеңнен үгит-нәсият етиў жумысларын еле де жанландырсақ, не дейсизлер?!

Елимиздеги ең ески театр­лардан бири болған Бердақ атындағы Қарақалпақ мәмлекетлик сазлы театры елимизде де, сырт еллерде де белгили ҳәм абырайлы. Қаншадан-қанша талант­лы көркем өнер ийелерин, театр ғайраткерлерин камал­ға келтирген бул театр­дың дүзилгенине 90 жыл толмақта. Бул тарийхый сәнени пайтахтымыз Ташкент қаласында, ўәлаятларымызда, елимиз көлеминде кеңнен белгилеў бойынша үлкен әмелий жумыслар алып барылмақта. Соның ишинде, бул көркем өнер орайының материаллық-техникалық базасын, кадрлар потенциалын беккемлеў, оның статусын, яғный абырайын арттырыў, дөретиўшилик жәмәәтти ҳәр тәреплеме қоллап-қуўатлаў сыяқлы мәселелер нәзерде тутылмақта. Бир сөз бенен айт­қанда, бул сәнени бәршемиз биргеликте, әлбетте, жоқары дәрежеде өткеремиз.

Қарақалпақ үлкесинде бабаларымыздан қалған бийбаҳа фольклорлық үлгилерди әўладларға сап ҳалында жеткерип киятырған шебер бақсы ҳәм жыраўлар Ғайратдин Өтемуратов ҳәм Теңелбай Қаллиевтиң дөретиўшилиги де мақтаўға ылайық.

Шавкат Мирзиёев: «Мен тек ғана өзбек халқының емес, бәлким қарақалпақ халқының да перзентимен!» >>>>

Шавкат Мирзиёев: "Гейде мен өзим, аграр ирригатор болмағанымда, бәлким шайыр боларма едим, деп ойлап қаламан">>>>

Шавкат Мирзиёев: "Қарақалпақстанда кейинги бес жылда 13 триллион 300 миллиард сумлық инвестиция өзлестирилди">>>>

Шавкат Мирзиёев: "Қарақалпақстанда соңғы бес жылда 6 мың 500 жаңа киши бизнес субъекти шөлкемлестирилды" >>>>

Шавкат Мирзиёев: "Қарақалпақстанда 120 жаңа кәрхана шөлкемлестириледи">>>>

Шавкат Мирзиёев: "Қарақалпақстанда улыўма нырқы дерлик 213 миллион доллар болған 8 инвестициялық жойбар әмелге асырылады" >>>>

Шавкат Мирзиёев: " 2017-жылы Нөкис қаласында 20 көп қабатлы турақ жай қурылады" >>>>

Шавкат Мирзиёев: "Қарақалпақстанда шетки аймақлардың халқы ушын 12 жаңа жөнелис шөлкемлестириледи" >>>>

Шавкат Мирзиёев: "Қарақалпақстанда келеси бес жылда 8 үлги жойбардағы балалар бақшасын қурылады">>>>

Шавкат Мирзиёев: "Қарақалпақстанда 16 кәрханада импорт орнын басатуғын дәри қуралларын ислеп шығарыў жолға қойылады"

Бөлимлер