Нострификация етилмеген диплом бизиң мәмлекетимизде ис жүрите алмайды

Биз сөз етпекши болғанымыз көрип гуүасы болып турған мына видеодағы өзлерин алданғанлар қатарында көретуғын көп санлы халық жәмаәти арасынан тарқалды. 

Өзлериңизге мәлим өткен жыл 2018-2019 оқыў жылы ушын Казақыстан Республикасы жоқары оқыў орынларына-деп Өзбекистан Республикасы соның ишинде Карақалпақстан Республикасы пайтахты Нөкис қаласында ҳүжжетлерди қабыллап отырды.

 Қабыллаў сәнесинен кешигип үлгере алмаған пухараларымыз Казақстан Республикасына барып жоқары оқыў орынларына ҳүжжет тапсырып қайтқанларда көпшиликти қурайды. Буннан соң усындай қолай имканияттан бос қалдық деген пухаралар Карақалпақстан телевединийеси арқалы ҳар күни зарқақсап эферге узатылған рекламасынан Казакстан Республикасы жоқары Оқыў орынларына ҳүжжет қабыллайтуғынлығын еситип, көрип,  2019-жыл январь февраль айы аралығына шекем Казақстан Республикасының жоқары оқыў орынларына (дистанссонный) яғыный аралықтан оқыў ушын ҳужжет қабыллап бир қатар пухараларымыз оқыўға кирген болды. Арадан еле жыл өтер -өтпестен Өзбекистан Республикасы Министирлер Кабийнетиниң 2019-жыл 24-июлдағы 620-санлы қарары менен тастийқланған оның 5-бап 36-бантлеринде шет елде билим алғанлық туўрысындағы ҳүжжетлерди тан алыў ҳәм бийкар етилетуғын халатлар көрсетип өтилген. 


Өзбекистан Республикасы нызамшылығында нәзерде тутылмаған тәризде билим алынған болса оны Өзбекситан Республикасында бийкарлаў тийкарлы деп белгиленген. Сондай ақ бул қарарда (online) аралыктан оқыў Шет ел Жоқары оқыў орынларының бакалабрят жөнелиси бойынша сыртқы тәлим тәризинде 3 жыл яки оннан кем мүддетте оқып алынған диплом тән алынбайды деп көрсетилген. 

 Настрофикаця етлмеген диплом бизиң мәмлекетимизде ис жүрите алмайды. Ал пухараларымыз болған жаслардың дерлик барлығы Өзбекистанда өз жумысын баслап усы мәмлекетке пайдасын тийгизиў махсетинде шет еллерге хүжжет тапсырғанлығын билдирмекте. Бахытқа қарсы усы ҳам усыған уқсас мәселелер ақыбетинде ата-аналар, енди булардың бир жылға ярым жылға төленген шартнама пулын қайтарып алыўына ким кепил бола алады дегендей қәўетерли өмир кеширип атыр. 

Хәр бир ата- ана перзентти дүньяға келтирсе, жоқары оқыў орнына киргизип, қатарға қосып камалын көрсем дейди. Солай дейди де бир жумысты питкерип болып, арқайын келип шайға отырғанда, қара шайы қонбайтуғын бизиң халықтың талабы ойлағанындай болабермеди.  Халықты ойлаған азаматлардан тийисли тараў ўакиллеринен  өз пухараларымыздың усындай машқалаларға дус келиўи бул нениң ақыбетинде хәм тийкарғы өзеги неде деген сораўға жуўап алалмай кыйналады. 

Шын мәнисте халықтың ҳақыйқый жан күйери болатуғын болса, телевидинйе арқалы реклама берип, пайтахтымыздың хақ ортасындағы имаратларында отрып ҳүжжет қабыллағанында, буның нызамлы яки нызамсыз екенин қадағалап қызығып көрмегенбе екен деген сораў иш етимизди тырнайды.

 Сырт ел ўәкиллери келип биймалел өз исин қылып кете берсе ақыбетте пухараларымыз жәбирин тартып қалып атрғанының гуўасы болдық. Жеке өзим усы 2019-жылдың августь айында Нөкис мәмлекетлик педагогика иниституты имаратында Нөкис Курлыс колледжи имаратында  Казақстан Республикасы жоқары оқыў орнына ҳүжжет қабыл етип алғанының гуўасы болдым. Айта кететуғынымыз сол және қызық жери бизиң жасларды аралықтан (дистанссонный)  оқыўга шақырып ундемекте еди. Ал Министрлер Кәбийнетиниң қарарында болса улыўма аралықтан оқыў дәстүри бизиң мәмлекеттиң тәлим стандартына жуўап бермейтуғынлығы атап өтилген.

 Солай екен бул жүз берип турған процесс усы жерде имаратынан пайдаландырып отрған НМП ректораты жәнеде аты аталған Колледж директорыда хабарсыз болғанба? яқи қарардан хабарсыз болғанба? Биз сырттан келгенлерге дәрўазаны ашып берип ханнан хабарсыз отраберсек усы тақлитте өзи боладылыққа таслап койсақ буннан ашынарлы жағдайларда болып кетпеўине ҳешким кепил бола алмаса керек. Өйткени пухара ким?  Ол бизиң қарындасымыз, ол бизи инимиз яки аға апаларымыз қулласы өзимиздиң баўырларымыз. 


Жуммақлап айтқанда усы мәселе артынан қандай ис-илажлар әмелге асырылып атрғаны көпшилик ушын қызықтырарлы мәлимлеме болып келмекте. Ойткени биз алданып қалдық деп жүрген ата-аналар саны қанша. Алдағы ўақытта сол өткен 2018-2019- оқыў жылында  Казакстан Республикасына оқыўға тапсырған аралықтан оқыў ҳәмде үш жыллық тәлим стандартларының Өзбекистан Республикасы тәлим стандартларына туўра келмеўи мүнасибети менен кейинги курусларға шартнама пулын төлеп даўам етиўи яки улыўма оқыўдан ўаз кешиў керекпе? Яки  болмаса кейинги жыллары буның унамлы шешими табылама? 

Егерде усы мәселе бойынша тийисли тараў ўакиллери кеңирек түсиник беретуғын болса ҳәмде KRuz.uz сайты арқалы жаряланса буннан текғана халық мәптар болар еди деп ойлаймыз.

Omirbay Tolibaev

Бөлимлер